Sivas’ta
Gezilecek Yerler:
Tarihin, Doğanın ve Kültürün Buluştuğu Şehir
Selçuklu medeniyetinin en görkemli eserlerini barındıran, Kızılırmak’ın kollarıyla yoğrulan ve Anadolu’nun ruhunu en saf haliyle taşıyan Sivas; tarihi medreseleri, termal kaynakları, eşsiz yöresel mutfağı ve doğal güzellikleriyle keşfedilmeyi bekleyen nadide bir Orta Anadolu kentidir.
🦅 Sivas Hakkında
Sivas, Orta Anadolu’nun kalbinde, Kızılırmak havzasında konumlanan köklü bir Türkiye şehridir. Hitit, Frig, Roma, Bizans, Danişmentli, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerine ev sahipliği yapan Sivas; bu zengin tarihsel katmanın en somut izlerini Selçuklu dönemi medreseleri ve kervansaraylarında taşımaktadır. Özellikle 12. ve 13. yüzyıllarda Anadolu Selçuklu Devleti’nin önemli başkentlerinden biri olan şehir, bu dönemden günümüze ulaşan 13’ü aşkın anıtsal eserle Türkiye’nin en önemli Selçuklu miras merkezlerinden biri konumundadır.
Sivas aynı zamanda Kurtuluş Savaşı tarihimizde de kritik bir yere sahiptir: 4–11 Eylül 1919 tarihleri arasında burada toplanan Sivas Kongresi, Türk Kurtuluş Savaşı’nın seyrini belirleyen dönüm noktalarından biri olmuştur. Bu tarihi önem şehre hem ulusal hem de kültürel bir derinlik kazandırıyor.
Doğal güzellikler açısından da son derece zengin olan Sivas; Yıldız Dağları’nın sarp yamaçları, Ulaş Gölü’nün sakin kıyıları, şifalı sıcak su kaynakları ve dört mevsim ziyaret edilebilir milli park alanlarıyla doğa tutkunlarını da ağırlıyor. Üstüne bir de yöresel mutfağın başyapıtı Sivas köftesi eklenince şehir, tam anlamıyla bütüncül bir seyahat deneyimi sunuyor.
Sivas’a Nasıl Gidilir?
Uçakla: Sivas Nuri Demirağ Havalimanı — Ankara ve İstanbul’dan düzenli seferler. Trenle: Ankara–Sivas Yüksek Hızlı Tren hattı (YHT) — yaklaşık 2 saat. Otobüsle: Türkiye’nin her büyük şehrinden düzenli seferler. Araçla: Ankara’dan ~450 km (E80 ile yaklaşık 5 saat).
🗺️ Sivas Gezilecek Yerler Haritası
🕌 Selçuklu Eserleri — Taşa Nakşedilen Medeniyet
Sivas’ın ve belki tüm Anadolu Selçuklu mimarisinin en tanınmış eseri olan Çifte Minareli Medrese, 1271 yılında Selçuklu Sultanı III. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde Vezir Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırılmıştır. İki minareli görkemli taç kapısı ve üzerindeki olağanüstü taş işçiliğiyle adeta bir kitap gibi okunabilecek zengin bir mimari dil sunmaktadır.
Yapının en çarpıcı özelliği, Türk-İslam sanatının ulaştığı mükemmeliyeti taşa nakşeden taç kapı süslemesidir. Geometrik motifler, bitkisel bezemeler, stalaktitler ve Kur’an ayetleriyle bezeli bu kapı, dünya mirasının eşsiz bir parçasıdır. Medrese avlusu ve iç mekânı günümüzde sergi ve kültürel etkinliklere ev sahipliği yapmaktadır.
Gök Medrese (Sahibiye Medresesi), 1271 yılında yine Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırılmış olup adını cephesini süsleyen lacivert-mavi çinilerden almaktadır. “Gök” kelimesi Türkçede hem “gökyüzü” hem de “mavi” anlamına gelir — bu çiniler gerçekten bir gökyüzü parçasını yere indirmiş gibi görünmektedir.
Yapının taç kapısı, Çifte Minareli Medrese ile birlikte Selçuklu taç kapı mimarisinin en zengin iki örneği arasında sayılmaktadır. Günümüzde Sivas Arkeoloji Müzesi olarak hizmet veren yapı, hem mimari hem de sergilenen eserler açısından çifte bir deneyim sunmaktadır.
Buruciye Medresesi, 1271 yılında tüccar Muzaffereddin Burucirdi tarafından yaptırılmıştır. Sivas’taki üç büyük Selçuklu medresesinden biri olan yapı, zarif taç kapısı ve avlu düzenlemesiyle dikkat çekmektedir. Medresenin içinde, banisinin sandukasını barındıran türbe bölümü de yer almaktadır.
Günümüzde kültür merkezi ve sergi alanı olarak kullanılan Buruciye Medresesi, özellikle taç kapısındaki ince geometrik örgüler ve mukarnas (stalaktit) işlemeleriyle öne çıkmaktadır. Çifte Minareli ve Gök Medrese ile birlikte “Sivas Medreseler Üçlüsü”nü oluşturan bu yapı, tek bir yürüyüşte üçünü birden görme imkânı sunuyor.
Sivas’a yaklaşık 40 km mesafede, Sivas–Kayseri karayolu üzerinde yer alan Ağzıkara Hanı, 13. yüzyılda Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad döneminde inşa edilmiştir. Anadolu’nun en iyi korunmuş Selçuklu kervansaraylarından biri olan yapı, hem kapalı hem de açık bölümleriyle tam bir kervansaray planının örneğini sunmaktadır.
Kapalı bölümde ticari malların ve deve kervanlarının barındığı büyük salonlar, açık avluda ise yolcuların dinlendiği odalar ve küçük bir mescit yer almaktadır. Gündoğumu veya gün batımı saatlerinde çevresindeki geniş ova manzarasıyla birlikte bu hana bakmak, insanı gerçekten Selçuklu çağına taşıyor.
🕌 Tarihi Camiler ve Kültürel Miras
Sivas’ın ve Anadolu’nun en eski camilerinden biri olan Ulu Cami, 1197 yılında Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan döneminde inşa edilmiştir. Caminin iç mekânını taşıyan 50 adet ahşap sütun, erken Anadolu Selçuklu mimari geleneğinin en çarpıcı örneklerinden biridir.
Tuğla minare ile ahşap sütunların bir arada yarattığı kontrastın oluşturduğu çarpıcı estetik, camiye kendine özgü bir atmosfer kazandırıyor. Namaz vakitleri dışında ziyaretçilere açık olan yapı, hem mimari hem de ruhani açıdan derin bir deneyim sunuyor.
4–11 Eylül 1919 tarihleri arasında Mustafa Kemal Atatürk‘ün başkanlığında toplanan Sivas Kongresi, Türk Kurtuluş Savaşı’nın en kritik dönüm noktalarından birini oluşturmaktadır. Bu kongrede alınan kararlar, Anadolu’daki direnişin örgütlenmesini ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasına giden sürecin şekillenmesini sağlamıştır.
Kongrenin toplandığı tarihi bina, günümüzde Sivas Kongresi ve Atatürk Evi Müzesi olarak ziyaretçilere açıktır. Müzede kongre salonunun özgün döşemesi, Atatürk’ün kaldığı oda ve döneme ait belgeler ile fotoğraflar sergilenmektedir. Türk tarihine ilgi duyan herkes için bu mekân derin bir duygusal deneyim sunuyor.
🌿 Doğa ve Milli Parklar
Yıldız Dağları Milli Parkı, Sivas’ın kuzeydoğusunda yer alan ve Karadeniz iklimiyle İç Anadolu ikliminin geçiş kuşağında konumlanan benzersiz bir doğa alanıdır. Sarıçam, karaçam ve göknar ormanlarıyla kaplı dağların zirvelerinde karla örtülü yamaçlar, vadilerde ise berrak dağ dereleri uzanır.
Park; ayı, kurt, vaşak, karaca ve yaban domuzu gibi büyük memelilere, onlarca endemik bitki türüne ve geniş bir kuş çeşitliliğine ev sahipliği yapmaktadır. Trekking, kamp ve doğa fotoğrafçılığı açısından Orta Anadolu’nun en zengin alanlarından biridir.
Türkiye’nin en uzun nehri olan Kızılırmak, Sivas ilinin önemli bir bölümünden geçerek etkileyici kanyon ve vadi manzaraları oluşturmaktadır. Nehrin Sivas topraklarındaki bölümleri hem doğal güzellik hem de macera sporları açısından önemli bir çekim merkezi haline gelmiştir.
Özellikle Hafik ilçesi yakınlarındaki Kızılırmak Vadisi, sert kayalık yamaçlar, derin kanyonlar ve berrak nehir suyu ile trekking, rafting ve fotoğrafçılık için mükemmel bir ortam sunmaktadır. İlkbahar ve yaz aylarında nehir debisinin arttığı dönemlerde rafting heyecanını yaşamak mümkün.
Hafik Gölü, Sivas iline bağlı Hafik ilçesinde yer alan tatlı su gölüdür. Özellikle göç dönemlerinde flamingo, turna, leylek ve çeşitli su kuşlarına ev sahipliği yapan göl, kuş gözlemcileri için Orta Anadolu’nun en kıymetli noktalarından biridir. Gölü çevreleyen sazlıklar ve sulak alan ekosistemi, doğa fotoğrafçılığı için de zengin malzeme sunmaktadır.
Şehre yakın ve ulaşımı kolay olan Hafik Gölü, hafta sonları için mükemmel bir kaçış noktası olarak öne çıkmaktadır. Göl çevresinde piknik alanları, yürüyüş yolları ve seyir terasları mevcuttur.
♨️ Termal ve Kaplıcalar
Sıcak Çermik, Sivas iline bağlı ve Türkiye’nin en köklü termal turizm merkezlerinden biri olarak bilinmektedir. Yeraltından çıkan sular 55–65°C gibi yüksek sıcaklıklara ulaşmakta; içerdiği mineraller bakımından romatizma, cilt hastalıkları, sinir sistemi rahatsızlıkları ve kas ağrılarına karşı şifalı özellikler taşıdığı kabul edilmektedir.
Bölgede çeşitli termal oteller ve tesisler mevcuttur; bu tesisler kapalı havuzlar, çamur banyosu, fizik tedavi merkezi ve konaklama imkânları sunmaktadır. Kış aylarında buhar tüten havuzların karla kaplı dağlar arasındaki görünümü adeta masalsıdır.
Soğuk Çermik, Sıcak Çermik’in yakınında yer alan ve doğal maden suyu kaynaklarıyla tanınan bir beldedir. Adından da anlaşılacağı üzere buradaki sular termal değil; doğal karbondioksitli maden suyu niteliğindedir. İçmeye elverişli olan bu sular sindirim sistemi rahatsızlıklarına iyi geldiği bilinmektedir.
Yeşil bir vadide doğal kaynağın başında maden suyu içmek, piknik yapmak ve yürüyüş rotalarını keşfetmek Soğuk Çermik’in sunduğu başlıca deneyimlerdir. Sıcak Çermik ile birleştirilerek bir günlük termal tur planı yapılabilir.
🏛️ Müzeler ve Kültür Alanları
Sivas Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, ilin çeşitli kazı alanlarından çıkarılan Hitit, Roma, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait eserleri sergilemektedir. Hitit bronz figürlerinden Selçuklu çini parçalarına, Roma sikkelerinden Osmanlı dönemi geleneksel giysilere kadar geniş bir koleksiyon sunan müze, Sivas tarihini kronolojik olarak kavramak için vazgeçilmez bir duraktır.
Etnografya bölümünde Sivas yöresine özgü dokuma, nakış, el sanatları ve halk müziği geleneğini belgeleyen eserler yer almaktadır. Müze, Gök Medrese bünyesinde de ek bir sergi alanına sahiptir.
Türk halk müziği ve aşıklık geleneğinin simge ismi Âşık Veysel Şatıroğlu, 1894 yılında Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde doğmuştur. Çiçek hastalığı nedeniyle çocuk yaşta görme yetisini yitiren Veysel, sazı ve sözüyle Türk edebiyatının ve halk müziğinin en büyük isimlerinden biri olmuştur.
Şarkışla ilçesindeki Âşık Veysel Anı Evi, ustanın bağlaması, kişisel eşyaları ve fotoğraflarını barındırmaktadır. Sivrialan köyündeki doğduğu ev ve mezarı da ziyaretçilere açık olup halk müziği severlerin ziyaret etmemesi düşünülemeyecek bir hac noktasıdır.
🍽️ Yöresel Lezzetler — Sivas Mutfağı
Sivas köftesi, Türkiye’nin en tanınmış yöresel köftelerinden biridir. Dana ve kuzu etinin özel baharatlar ve soğanla yoğrulmasıyla hazırlanan köfte, mangalda ya da kömür ateşinde pişirilerek servis edilir. Dışı çıtır çıtır, içi ise yumuşak ve sulu kıvamıyla benzersiz bir tat profili sunar.
Sivas mutfağı köfteyle sınırlı değil: tarhana çorbası (Sivas’ın tarhana geleneği ayrı bir zenginlik taşır), keşkek (buğday ve etle hazırlanan geleneksel yemek), kömbe (yağlı hamurdan yapılan geleneksel tatlı) ve madımak otu ile hazırlanan yemekler de yöresel mutfağın öne çıkan lezzetleri arasındadır.
📋 Pratik Bilgiler
| 📌 Bilgi | Detay |
|---|---|
| Uçakla | Sivas Nuri Demirağ Havalimanı — İstanbul ve Ankara’dan günlük seferler |
| YHT ile | Ankara–Sivas YHT hattı — ~2 saat (en konforlu seçenek) |
| Otobüsle | Türkiye’nin her büyük şehrinden seferler — Ankara’dan ~5 saat |
| Araçla | Ankara’dan ~450 km (E80 otoyolu ile ~5 saat) |
| En iyi dönem | Mayıs–Haziran (ilkbahar), Eylül–Ekim (sonbahar) — yumuşak hava |
| Kış ziyareti | Karla kaplı tarihi yapılar + kaplıca için ideal; ancak soğuk hazırlığı şart (–15°C’ye kadar düşebilir) |
| Konaklama | Şehir merkezinde butik oteller ve zincir oteller mevcut; termal bölgede ayrı seçenekler |
| Müzekart | Gök Medrese, Sivas Müzesi ve Kongre Binası’nda geçerli |
| Şehir turu süresi | Selçuklu eserler + müzeler için 1 tam gün yeterli |
| Tüm Sivas turu | Termal + doğa + şehir için 3–4 gün önerilen süre |
🗓️ 3 Günlük Sivas Gezisi Nasıl Planlanır?
1. Gün — Tarihi Şehir Turu: Çifte Minareli Medrese → Gök Medrese → Buruciye Medresesi → Ulu Cami → Sivas Kongresi Müzesi. Akşam Sivas köftesi.
2. Gün — Doğa ve Termal: Sabah Hafik Gölü → öğleden sonra Sıcak Çermik Kaplıcaları’nda şifalı sular. 3. Gün — Kültür Rotası: Sabah Şarkışla / Âşık Veysel Anı Evi → öğleden sonra Ağzıkara Hanı → akşam Sivas’a dönüş ve çarşı gezisi.
- ✔Kış için kalın giysi şart: Sivas, Türkiye’nin en soğuk illerinden biridir — kış aylarında sıcaklık –15°C’ye kadar düşebilir. Kalın mont, bot ve eldiven olmadan çıkmayın.
- ✔YHT ile gelin: Ankara’dan Sivas’a Yüksek Hızlı Tren ile ~2 saatte ulaşmak hem konforlu hem de son derece uygun fiyatlı. Biletleri önceden alın.
- ✔Selçuklu eserleri için sabah erken çıkın: Çifte Minareli Medrese ve diğer Selçuklu yapıları öğleden önce sakindir. Sabah ışığı da fotoğrafçılık için daha uygun.
- ✔Müzekart alın: Gök Medrese müzesi dahil birden fazla kültür alanını ziyaret edecekseniz Müzekart çok avantajlı.
- ✔Çarşı ve bazaar: Sivas’ın tarihi çarşısında yöresel el sanatları, bez ayva reçeli ve tarhana ürünleri alabilirsiniz — hatıra olarak mükemmel.
Sık Sorulan Sorular
Sivas’ta gezilecek en önemli yerler hangileridir? +
Sivas’a nasıl gidilir, en iyi ulaşım hangisi? +
Sivas’a gitmek için en iyi mevsim hangisi? +
Sivas’ta kaç gün kalmalıyım? +
Sivas’ta ne yenir, hangi yöresel lezzetler denenmeli? +
🦅 Sivas’ı Keşfetmeye Hazır mısınız?
Selçuklu’nun taşa kazıdığı medeniyetten Kurtuluş Savaşı’nın hafızasına, şifalı termal sulardan Âşık Veysel’in türkülerine uzanan bu kadim Anadolu şehri sizi bekliyor. Sivas; her köşesinde tarih, her sofrasında lezzet, her doğasında huzur barındıran, henüz yeterince keşfedilmemiş bir Orta Anadolu mücevheridir. Valizinizi hazırlayın! 🏛️
