Katanya’nın Efsanevi Balıkçı Kasabaları: Aci Castello ve Aci Trezza

Sicilya’nın doğu kıyısında, Etna Yanardağı’nın lavlarının Akdeniz’le buluştuğu noktada, birbirinden yalnızca birkaç kilometre uzaklıkta iki küçük ama inanılmaz derecede büyüleyici kasaba bulunmaktadır: Aci Castello ve Aci Trezza. Her ikisi de Katanya iline bağlı olup şehir merkezine yaklaşık 10–15 km uzaklıktadır — yani Katanya’ya gelip bu kasabaları görmeden ayrılmak gerçek bir kayıptır.

“Aci” adı, Yunan mitolojisinden gelir. Efsaneye göre Deniz Tanrısı Poseidon’un oğlu, tek gözlü dev Polifemo (Polifemos / Cyclops), güzel deniz perisi Galatea’ya âşık olmuştur. Ancak Galatea, genç çoban Aci’yi sever. Kıskançlıkla çılgına dönen Polifemo, kaya parçaları fırlatarak Aci’yi öldürür. Tanrılar ise Aci’nin kanından bir nehir yaratır — bugün kasabaya adını veren “Aci” nehri. Denize çarpan o kaya parçaları ise bugün Aci Trezza açıklarındaki Faraglioni adacıkları olarak durmaktadır.

Mitoloji bir yana, bu iki kasabanın çekiciliği son derece gerçek ve somuttur. Aci Castello, siyah lav kayalığının üzerinde yükselen bir Normanlar kalesiyle göz kamaştırır. Aci Trezza ise İtalyan edebiyatının başyapıtlarından Giovanni Verga’nın I Malavoglia romanının geçtiği yer olmasının yanı sıra, limandaki rengârenk balıkçı tekneleri ve Faraglioni kayalarıyla fotoğrafçıların ve romantizm arayışındakilerin cenneti haline gelmiştir.

İlk kez Aci Castello’ya yaklaştığınızda gözlerinize inanmakta güçlük çekebilirsiniz: Siyah lavdan oluşan bir kayalığın tepesine yapışmış gibi duran bir Normanlar kalesi. Doğa ile tarihin bu kadar dramatik biçimde iç içe geçtiği yer sayısı gerçekten azdır. Kale, 11. yüzyılda Normanlar tarafından inşa edilmiş; sonraki yüzyıllarda Aragonlar ve diğer Sicilya hâkimleri tarafından genişletilmiştir. Bugün içinde küçük ama son derece değerli bir arkeoloji müzesi barındırıyor.

Kalenin hemen altında, siyah lav kayalıklarının arasında açılan doğal havuzlar ve koy, Sicilya’da denize girmek isteyenler için olağanüstü bir ortam yaratır. Kum değil, pürüzsüz lav taşları üzerinde uzanmak bambaşka bir deneyimdir — ve suyun berraklığı ile rengi inanılmazdır. Sabah erken saatlerde kayalıklarda oturup güneşin denizden yükselişini izlemek ise tam anlamıyla bir meditasyon.

Kasaba merkezinde ise şehrin gündüzleri sakin, geceleri canlı olan ana meydanı ve çevresindeki küçük kafeler, dondurma dükkanları ile yerel halkın uğrak noktaları sizi karşılar. Aci Castello’da “turist” değil “ziyaretçi” gibi hissedersiniz — çünkü burası hâlâ otantikliğini korumaktadır.

Aci Castello’dan sahil yolu boyunca 3 kilometre güneye indiğinizde kendinizi bambaşka bir atmosferin içinde bulursunuz: Aci Trezza. Limandaki sarı, kırmızı ve mavi boyalı ahşap balıkçı tekneleri, kıyıdaki tezgahlarda sergilenen taze balıklar, kahve içip denizi seyreden yaşlı Sicilyalılar ve horizon üzerinde yükselen bazalt adacıklar — bu tablo, İtalya’nın en ikonik sahne kurgularından biridir.

Aci Trezza, dünya edebiyatında özel bir yere sahiptir. Giovanni Verga‘nın 1881’de yayımladığı I Malavoglia (Türkçe: Malavoglia Ailesi) adlı romanı tam burada, bu limanda geçmektedir. Verismo akımının şaheseri sayılan bu roman, 19. yüzyılda kasabanın yoksul balıkçı ailesini anlatır ve İtalyan edebiyatının başyapıtları arasında yer alır. Bugün hâlâ kasabada Casa del Nespolo olarak bilinen, romanın geçtiği evi görmek mümkündür.

Aci Trezza’yı ziyaret etmek, yalnızca bir kasabaya değil; canlı, sıcak ve hâlâ çalışan bir balıkçı geleneğine ortak olmaktır. Sabah erken saatlerde limana giderseniz yeni dönen teknelerden ağ toplandığına, balıkların sayıldığına ve kıyıdaki satıcılara teslim edildiğine tanıklık edebilirsiniz. Bu sahne, herhangi bir müzeden çok daha değerli bir deneyimdir.

Aci Trezza limanından denize baktığınızda, ufukta siyah bazalt kütleler halinde yükselen Faraglioni adacıklarını hemen fark edersiniz. Yerel halk bunlara “Siklop’un Kayaları” (Scogli dei Ciclopi) der — çünkü mitolojiye göre bunlar, kör ettiği Odisseus’tan intikam almak için Polifemo’nun fırlattığı kaya parçalarıdır. Homeros’un Odysseia’sında da bu kayalara atıflar bulunmaktadır.

Gerçekte bu adacıklar, yüz binlerce yıl önce Etna’nın deniz altı volkanik aktivitesiyle oluşmuş bazalt sütun gruplarıdır. En büyüğü olan Isola Lachea, bugün bir doğal rezerv olarak korunmakta ve küçük bir deniz biyolojisi araştırma istasyonuna ev sahipliği yapmaktadır. Diğer adacıklar ise deniz kuşlarının ve Akdeniz deniz keçisinin (monk seal’in) barınağıdır.

Faraglioni tekne turu, Aci Trezza’nın en heyecan verici deneyimlerinden biridir. Limanlardan kalkan küçük motorlu tekneler veya şişirilebilir botlarla adacıkların etrafında tur atılabilir; snorkel ve dalış aktiviteleri de mümkündür. Kristal berraklığındaki sularda yüzmek ve bazalt sütunları su altında görmek — bu deneyim için özellikle Aci Trezza’ya gitmeye değer!

Aci Castello ve Aci Trezza nasıl gidilir sorusu, Katanya programınızı planlarken en önemli pratik detaydır. Müjdeli haber: Her iki kasabaya da Katanya’dan çok kolay ve ucuz ulaşmak mümkün! İşte tüm seçenekler:

Aci Castello ve Aci Trezza, taze deniz ürünleri açısından Sicilya’nın en şanslı köşelerinden ikisidir. Sabah limana gelen balıklar, öğleden sonra tabağınıza geliyor — bu taze dolaylık başka bir lezzet boyutu yaratıyor. Sicilya mutfağının tüm zenginliğini burada deneyimleyebilirsiniz: kılıç balığı spada, karides, ahtapot, kalamar ve elbette ricci di mare (deniz kestanesi).