Tuileries Bahçesi

Tuileries Bahçesi (Fransızca: Jardin des Tuileries), Paris’in 1. arrondissement’ında yer alan ve Louvre Müzesi ile Place de la Concorde arasında uzanan tarihi bir Fransız bahçesidir. 28 hektarlık devasa alanıyla şehrin en büyük ve en önemli kamusal bahçelerinden biri olan Tuileries, her yıl milyonlarca yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırlamaktadır.

Bahçenin adı, “tuile” yani Fransızca’da kiremit anlamına gelen kelimeden geliyor; çünkü bu alanda daha önce kiremit fabrikaları bulunuyordu. Bugün ise o fabrikaların yerinde Paris’in en güzel yürüyüş güzergâhlarından biri uzanıyor: Titizlikle budanmış ağaçlar, simetrik havuzlar, geometrik çiçek tarhları, açık hava heykel sergisi ve Seine kıyısına değen yeşil parkları ile Tuileries gerçekten başka bir dünyadır.

Jardin des Tuileries Paris’e gelen herkesin mutlaka gezmesi gereken bir açık alan. Hem tarihi hem estetik hem de dinginlik açısından bu bahçe, çevresindeki dünyanın en ünlü müzelerine ve meydanlarına mükemmel bir giriş ya da bitiş noktası oluşturuyor. Üstelik büyük bölümü ücretsiz!

Tuileries Bahçesi’nin tarihi, 16. yüzyılda Paris’e gelin gelen İtalyan bir kraliçenin nostaljisine dayanıyor. 1564 yılında Fransa Kraliçesi Catherine de Médicis, doğduğu Floransa’daki İtalyan bahçelerini özleyerek bugün Tuileries’in bulunduğu yere bir saray ve bahçe kompleksi inşa ettirdi. O dönemki bahçe, İtalyan Renaissance tarzının izlerini taşıyan, labirentler ve pergolalarla bezeli bir yapıydı.

Bahçenin bugünkü büyüleyici geometrik biçimini kazanması ise 1664 yılında gerçekleşti. Fransız bahçe tasarımının efsanesi André Le Nôtre, bahçeyi Fransız Klasik tarzında yeniden düzenledi. Le Nôtre aynı dönemde Versailles Sarayı’nın bahçelerini de tasarlıyordu ve Tuileries onun imzasının Paris’teki en büyük eseri oldu. Simetrik yollar, kırpılmış ağaç sıraları, büyük havuzlar ve geniş perspektifler — tüm bunlar Le Nôtre’un dâhiyane dokunuşlarıdır.

Fransız Devrimi (1789) bahçenin tarihinde bir kırılma noktasıydı. Saray, halkın eline geçti ve bahçe de kamuya açıldı. Napolyon dönemi dahil sonraki yüzyıllar boyunca bahçe çeşitli değişimler geçirdi. 1871’deki Paris Komünü döneminde Tuileries Sarayı yakılarak yıkıldı; ama bahçe ayakta kaldı. Bugün bahçenin Louvre tarafındaki kısmında bu yıkık sarayın izleri hâlâ hissediliyor.

20. yüzyılda bahçe, müze alanına dönüştürülerek Orangerie Müzesi ve Jeu de Paume sanat mekânları eklenmiştir. 1991’de başlayan kapsamlı restorasyon çalışmaları bahçeyi bugünkü görkemli hâline kavuşturmuş; 2005 yılında tamamlanan çalışmalarla Tuileries, hem tarihi mirasa saygı hem de modern kamusal alan anlayışını bir araya getiren Paris’in en değerli yeşil mekânına dönüşmüştür.

Tuileries Bahçesi gezmek isteyenler için bahçe birbirinden ilgi çekici birçok köşeyi barındırıyor. Sadece “yeşil bir alan” olarak düşünme; burası aslında açık hava müzesi, dinlenme alanı, sanat platformu ve Paris manzara noktasının bir arada bulunduğu çok katmanlı bir deneyim mekânı.

Tuileries Bahçesi heykelleri, bahçeyi sıradan bir parktan ayıran en önemli unsurlardan biri. Bahçe boyunca sergilenen 18 daimi heykel ve bunlara ek olarak dönemsel açık hava enstalasyonları, Tuileries’i adeta bir açık hava müzesine dönüştürüyor. Bu heykellerin büyük bölümü 17. ve 18. yüzyıldan kalma Fransız heykel sanatının başyapıtları.

Bahçedeki en dikkat çekici heykellerden bazıları Aristide Maillol‘a ait kadın figürleridir. 1964 yılından bu yana bahçeye yerleştirilen Maillol heykelleri, Fransız modern heykelciliğinin önemli örnekleri arasında sayılıyor. Bunların yanı sıra Auguste Rodin’in bazı eserlerinin kopyaları da bahçe genelinde yer alıyor.

Son yıllarda bahçe, geçici açık hava sergilerine de ev sahipliği yapıyor. Çağdaş sanatçıların büyük ölçekli enstalasyonlarının tarihi bahçe ortamıyla buluşması, hem sanat tutkunları hem de sıradan gezginler için keyifli bir sürpriz sunuyor. Jardin des Tuileries açık hava sergisi olarak da bilinen bu etkinlikler ücretsiz ziyaret edilebiliyor.

Şunu söyleyelim: Tuileries Bahçesi dört mevsim de ziyaret edilebilir ve her mevsimde farklı bir güzellik sunuyor. Ama kimi için ilkbaharın çiçek açmış ağaçları, kimi için yaz güneşinin altında havuz kenarında oturmak, kimi içinse sonbaharın altın yapraklı ağaçları en çekici an. İşte dört mevsim için kısa kısa değerlendirmemiz:

Tuileries Bahçesi Paris’te nerede sorusunun yanıtı seyahati kolaylaştırıyor: bahçe, Paris’in en yoğun kültürel aksının tam ortasında bulunuyor. Doğusu Louvre Müzesi, batısı Place de la Concorde ve Champs-Élysées, güneyi Seine Nehri ve Musée d’Orsay… Yani bahçeyi merkeze alarak tek bir günde devasa bir kültür yürüyüşü yapmak mümkün!

Tuileries Bahçesi etkinlikleri yıl boyunca bahçeyi canlı tutuyor. Sadece bir yürüyüş parkı olmaktan çok öte — bu bahçe Paris’in kültürel ve sosyal hayatının nabzını tutan bir mekân. İşte yıl boyunca bahçede gerçekleşen başlıca etkinlikler: